Akira Mizubayashi – Hartenkoningin. Vertaald uit het Frans door Hans E. van Riemsdijk. uitg.Tzara 2024
67. De muziek die voortdurend weerklonk in zijn schedelpan zal me dan ook voorgoed bijblijven; altijd zal ik me de rillende schoonheid herinneren van het slotmotief met die drie noten, een motiefje van pure mozartiaanse eenvoud dat uit de hemel neerdaalt als een lichtgevende boodschap uitgezonden door een engel met gespreide vleugels, een boodschap die zich dan in de ruimte verbreidt als een universeel gebed zonder god, zonder religie, zonder grenzen, als het woordeloze gebed van dolende zielen; in haar zal ik voortleven zoals zij zal voortleven in mij, voor een lange, lange tijd, met de herinnering aan deze man die zich tot de rand van de afgrond inspande om niet toe te geven aan krankzinnig, verwoestend fanatisme, aan deze man die onvergetelijk is om zijn vriendelijkheid, om zijn menselijkheid, die waardig het onuitsprekelijke rampgebied doorkruiste genaamd oorlog.
142. Jun Mizukami deed gedetailleerd verslag van het leven in Japan dat hij had herontdekt, waarbij het was alsof hij zonder het te beseffen zijn toekomst in het land wilde voorbereiden. Maar hij sprak ook, vooral in zijn laatste brieven, over de 'oorlogszuchtige waanzin' die zich meester had gemaakt van de bevolking. Dat maakte het steeds moeilijker om westerse muziek te spelen: velen beschouwden die muziek als strijdig met de nobele viriliteit van de Japanse ziel, die van begin tot eind in het teken stond van opperste toewijding aan de keizer. Hij vroeg zich bezorgd af waar zijn plaats kon zijn in een land dat volledig werd gedomineerd door een almachtige staat die iedereen een stelsel van morele waarden oplegde waaraan hij zich absoluut niet mocht onttrekken. Jun voelde zich duidelijk gekneveld en verpletterd door het gezag van een onverbiddelijke macht, die zijn morele vrijheid vertrapte - de vrijheid van ieder denkend, voelend en sprekend wezen.
155. De Jun Mizukami die zich in het Frans uitdrukt is niet de Jun Mizukami die in zijn eigen taal als beul optrad, vervolgt hij. Het Frans wordt een instrument waarmee hij zijn gedrag observeert en analyseert. Ik zou zelfs zo ver willen gaan om te zeggen dat het een aanvalswapen wordt..?
'Bedoel je dat het Frans hem in staat stelde zichzelf als iemand anders te zien?
'Ja. En daar komt het voordeel bij dat hij zich kon verbergen in of achter het Frans. Dat hij zich beschermd wist door die taal. Je zult zien dat het protest en de afkeer bijna van die Franse bladzijden afspátten.
Dat doet me denken aan een illustere professor Franse literatuur in Japan, een ware humanist die Rabelais en Montaigne las en vertaalde, die in die donkere periode van de koloniale aanvalsoorlog een dagboek bijhield dat hij volledig in het Frans schreef. Zo schreef de man onder andere: "Ons land moet sterven. En dan herboren worden.
Moge het ontwaken zich gauw aandienen. Moge het snel ochtend worden!"
https://www.tzum.info/2024/11/recensie-akira-mizubayashi-hartenkoningin/https://www.tzum.info/2024/11/recensie-akira-mizubayashi-hartenkoningin/