Jorge Semprún, Oefening in overleven.

uitg Meulenhoff, 2014

24. Waarschijnlijk is het altijd beter als iemand weet waar hij aan toe is, weet wat hem te wachten staat. Het is beter om te weten, waarschijnlijk, zich geen illusies te maken. Maar dat lost in wezen niets op, want het lichaam, dat weet niet. Het lichaam kan van tevoren, a priori, niet weten wat marteling inhoudt. Zelfs het lichaam dat honger, ellende heeft doorgemaakt, beschikt niet over die ervaring, kan niet lichamelijk op die ervaring anticiperen: marteling is onvoorzienbaar, onvoorspelbaar in wat ze teweegbrengt, de verwoestingen, de gevolgen op de lichamelijke identiteit die eruit voortvloeien.