Kamel Daoud , Houris
Uitg. Ambo Anthos 2025
97. Eén foto voor een hele oorlog, ik zal hem je laten zien, als we vanavond terug zijn.
Mijn moeder heeft hem laten vergroten en opgehangen in de hal,
tegenover de maskers uit Senegal. Je ziet er een vrouw op die schreeuwt, met wijd open mond en een verwrongen gezicht, zoals wanneer de pijn je in de leegte stort. De vrouw schreeuwt, of lijkt net een lange kreet te hebben geslaakt, alles op haar gezicht is uitge-droogd. Ze heeft iets van een oude, ontzielde beek die zijn stenige innerlijk laat zien. De vrouw draagt een hoofddoek. Die laat een deel van haar zijdeachtige haar vrij dat een idee geeft van haar vrouwelijkheid en haar verdriet als moeder - behalve dat ze geen moeder meer is.
Ze staat bekend als 'de Madonna van Bentalha'. Bentalha is de wijk van Algiers waar in de nacht van 22 september 1997 vierhonderd mensen bij een massaslachting de keel werd doorgesneden. Behalve deze vrouw met haar doffe pijn zie je de arm van een andere vrouw, die haar overeind houdt tegen een muur en haar helpt iets monsterlijks ter wereld te brengen. Het gezicht van de Madonna eist alle aandacht op in het hoofd van degene die deze foto bekijkt. 'Dit is de Madonna van Bentalha, bleef mijn moeder zeggen, terwijl ze zocht naar de beste plaats voor de foto bij onze voordeur. De foto aan de muur schreeuwt het uit, de tijd is verlamd voor haar, voor mij en voor ons allemaal, er gebeurt niets om ons los te maken uit die greep. Het bloedbad vond plaats in de omgeving van Algiers tijdens de oorlog, mijn oorlog. Dat is alles wat er nog bestaat. Van de andere oorlog zijn er duizenden foto's te vinden met soldaten, vrouwen, machinegeweren, vlaggen, demonstranten, Franse strijders, oude mensen en kinderen. Dus, zie je wel? Wij bestaan niet, nee; ik besta niet en jij amper; een paar uur maar.
232. Ik weet niet meer hoe laat het is in dit doolhof'
Ze hebben alles van me gestolen terwijl ik bewusteloos was; bij gebrek aan beter, bij gebrek aan een vrouwenlichaam om te verkrachten.
Slaap, m'n maan van overdag. Ik weet niet hoe je op blote voeten moet lopen, ik strompel, buiten is de hemel op weg naar Oran om het Eid-feest mee te maken. Ik ga de andere kant op, naar een dorp. Dat moet hoogstens drie kilometer verderop liggen. Ik ben nu een zwerfster, een vagebond. Een ideale prooi voor de mannen van dit land, die dromen van maagden en permanente ontmaagdingen. Een vrouw die toebehoort aan geen enkele man, vader, broer, echtgenoot of zelfs zoon, wordt naar verluidt een 'zwerfster' genoemd. Mannen noemen zo'n vrouw 'braakliggend terrein', ze is een bezit dat eens per maand bloedt, een opgegraven munt, een buit.